Tìm hiểu về cảm biến áp suất lốp và tầm quan trọng của nó - Fobo Viet Nam

Trang tin chính thức về cảm biến áp suất lốp Fobo Tire tại Việt Nam

Thứ Ba, 14 tháng 3, 2017

Tìm hiểu về cảm biến áp suất lốp và tầm quan trọng của nó

Bài viết này sẽ giúp các bạn hiểu Cảm biến áp suất lốp là gì? Và tầm quan trọng của Cảm biến áp suất lốp trên mỗi chiếc xe.
1. Sự ra đời của TPMS
Hệ thống TPMS đầu tiên trên loại xe hành khách được lắp cho chiếc Porsche 959 đời 1986 và sau đó TPMS được các hãng xe hạng sang như BMW, Audi, Mercedes trang bị cho các dòng xe của mình.
TPMS liên tục phát triển, cải tiến nhưng cột mốc cho sự phát triển của TPMS là vào những năm cuối thập niên 90. Trước thực trạng tai nạn lật xe vì nổ lốp, chính quyền Bill Clinton đã thông qua luật kể từ 01/09/2007 trở đi, 100% xe có tải trọng từ 4,5 tấn trở xuống được bán tại Mỹ bắt buộc phải trang bị TPMS. Tiếp nối Mỹ, Châu Âu cũng đã thông qua luật bắt buộc tất cả xe chở người bán tại thị trường Châu Âu kể từ 2012 buộc phải trang bị TPMS.

2. TPMS hoạt động như thế nào
Vậy muốn biết áp suất lốp thế nào thì trước hết phải đo rồi báo về để hiện lên đồng hồ.
TPMS hoạt động theo lẽ tự nhiên ấy được gọi là TPMS loại trực tiếp, tức nó có cảm biến (sensor) đo đạc nhiệt độ, áp suất trong lốp rồi gửi thông tin qua sóng vô tuyến hoặc sóng Bluetooth về bộ thu (ECU/Receiver) rồi được hiển thị (Display).
Để đo áp suất, nhiệt độ trong lốp người ta dùng một mạch điện tử gồm một bộ vi xử lý, các cảm biến đo áp suất, nhiệt độ, điện áp pin nuôi mạch và một bộ phát sóng vô tuyến. Thiết bị này có thể được lắp đặt trong lốp xe (cảm biến gắn trong), được sản xuất dưới dạng một van, có thể lắp vừa tất cả mâm tiêu chuẩn.
Một loại TPMS khác gọi là gián tiếp dùng ngay thông tin về tốc độ quay của 04 bánh xe mà bất cứ hệ thống chống bó cứng phanh ABS nào cũng có rồi so sánh để phát hiện bất thường về áp suất lốp.
TPMS gián tiếp dựa trên nguyên tắc khi một bánh mềm hơn ->đường kính giảm đi -> quay nhanh hơn. Bằng cách so sánh tốc độ quay của các bánh xe, có thể phát hiện ra một lốp mềm hơn hoặc căng hơn các lốp còn lại. Như vậy hệ thống TPMS gián tiếp tận dụng ngay các cảm biến của hệ thống chống bó cứng phanh (ABS), chỉ cần phát triển, bổ sung thêm module phần mềm trên ECU và bộ hiển thị là xong, không phát sinh thêm nhiều phần cứng như TPMS trực tiếp.

3. Khác biệt giữa TPMS trực tiếp và gián tiếp
TPMS loại trực tiếp có một ưu điểm nổi bật so với TPMS loại gián tiếp là nó đo được chính xác tình trạng áp suất + nhiệt độ từng lốp theo thời gian thực trong khi TPMS gián tiếp chỉ biết một cách chung chung là một lốp nào đó đang mềm hơn hoặc cứng hơn các lốp còn lại.
Cảm biến áp suất lốp Fobo Tire 
Nhưng cái gì cũng có giá của nó. TPMS loại trực tiếp cần lắp đặt thêm thiết bị cảm biến vào trong lốp, hoặc lắp đầu van trong khi TPMS gián tiếp không cần, chỉ cần nâng cấp phần mềm của hệ thống ABS và thêm phần hiển thị là xong. Thống kê cho thấy, 67% xe sản xuất vào năm 2000 được trang bị ABS, với các xe đã có ABS thì chỉ cần nâng cấp thêm phần mềm và thêm bộ hiển thì là thành TPMS. So với TPMS loại gián tiếp, TPMS trực tiếp có giá thành cao hơn, phức tạp hơn cả trong lắp đặt, thay thế, sửa chữa. 
Đơn giản hơn thì có một số loại cảm biến gắn ngoài khá tiện lợi, hoàn thiện cao và dễ dàng lắp đặt như cảm biến FOBO TIRE của Malaysia,...

TPMS gián tiếp còn có một số hạn chế khác nữa là nó hoạt động kém chính xác trong một số tình huống như khi cả hai bánh hoặc cả bốn bánh mềm hoặc cứng gần như nhau. Hoặc khi xe chạy trên quãng đường cong, lúc đó bánh xe ở ngoài sẽ quay nhanh hơn bánh xe ở trong, TPMS sẽ lầm tưởng là bánh xe ngoài đang bị mềm hơn bánh trong và phát ra cảnh báo lốp mềm trong khi thực tế lốp có áp suất đúng chuẩn.
Cảm biến áp suất lốp Fobo Tire hiển thị trên smartphone 
Với TPMS trực tiếp, quá trình lắp đặt chủ yếu là thay van thường bằng van cảm biến.

Lợi ích của TPMS:
- Đằng sau luật bắt buộc trang bị TPMS là những lợi ích to lớn mà TPMS đem lại. Người Mỹ ước tính mỗi năm tốn khoảng 2 tỉ gallon nhiên liệu do lốp mềm, gấp 2 lần dự trữ quốc gia. Và 32% số lốp xe đang chạy có áp suất thấp hơn 30% so với mức tiêu chuẩn. Cứ mỗi 0,2 bar áp suất lốp thấp hơn chuẩn thì tiêu thụ nhiên liệu tăng thêm 1% và lốp sẽ mau mòn hơn 5% (một số tổ chức còn đưa ra tỉ lệ lốp mau mòn hơn là 15% cho mỗi 0,2 bar thấp hơn áp suất chuẩn). Tỉ lệ thoát khí của một lốp bình thường là khoảng 0,2 bar một tháng.
Đấy là lợi ích từ tiết kiệm nhiên liệu và đỡ mòn vỏ xe. Một ích lợi khác liên quan đến vấn đề an toàn. Thống kê cho thấy năm 2005 có khoảng 200.000 vụ nổ lốp và riêng tại Mỹ đã có hơn 100 nhân mạng mất đi do nguyên nhân trực tiếp là nổ lốp. Tại Việt Nam, theo thống kê của ban quản lý đường cao tốc Sài Gòn - Trung Lương, kể từ khi đưa vào hoạt động, trong năm qua đã có 1.400 vụ xe nổ lốp trên đoạn đường cao tốc này.
TPMS giúp người lái có thông tin chính xác về tình trạng áp suất của lốp xe để duy trì áp suất chuẩn. Lợi ích đem lại là vừa tiết kiệm nhiên liệu, vỏ xe đỡ mòn vừa giảm thiểu tình trạng nổ lốp có thể gây tai nạn thảm khốc.

Một nghiên cứu của cơ quan an toàn giao thông (NHTSA) cho biết 5% tai nạn giao thông là do lốp xe gây ra, chủ yếu là do lốp xe không được bơm căng.
Khi thấy đèn cảnh báo bật sáng, nên bơm thêm hơi cho lốp xe.
Theo NHTSA, trong điều kiện thời tiết xấu, khi lốp bị non hơi 25% hay nhiều hơn sẽ bị tai nạn nhiều gấp 3 lần xe có lốp bơm đủ hơi. Kể cả lốp xe mòn cũng là một trong những nguyên nhân gây tai nạn. NHTSA chỉ ra, trong cùng điều kiện thời tiết xấu, 11,2 % lốp xe mòn hay mềm xảy ra tai nạn, trong khi đó, chỉ có 3,9% tình trạng lốp xe tốt xảy ra vấn đề. Trong đó, xe du lịch chiếm 66% tai nạn liên quan đến lốp xe.
Nguyên nhân là khi lốp xe không đủ hơi, độ bám đường kém, phản ứng để tránh va chạm sẽ bị chậm lại là nguyên nhân làm tăng nguy cơ tai nạn. Không đủ hơi cũng làm bánh xe sẽ bị nóng lên khiến lốp bị hỏng.
Tại Mỹ, hệ thống giám sát áp suất lốp xe đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc từ năm 2008. Theo quy định, khi áp suất lốp yếu hơn hay vượt quá 25% mức ấn định trong thời gian 20 phút, tín hiệu vô tuyến từ cảm ứng ở lốp xe phải được gởi đến bảng đồng hồ để phát sáng đèn báo hay phát ra âm thanh cảnh báo tài xế. Luật này được ban hành sau đợt triệu hồi 13 triệu lốp xe của các công ty ô tô do có liên quan đến nguyên nhân gây ra 280 trường hợp tử vong.
Các nghiên cứu trước 2008 cho thấy có 28% xe tham gia giao thông có ít nhất 1 bánh xe non hơi 25% hay nhiều hơn.

Ba tình trạng áp suất lốp xe
Hiện nay, tình hình đã được cải thiện. Theo NHTSA, năm 2009 có đến 57% xe được trang bị hệ thống giám sát áp suất có bánh xe căng so với 43% đạt mức trung bình.
Dan Zielinski, phó Giám đốc Hiệp hội các nhà sản xuất Cao su Ô tô đưa ra nhận xét, hệ thống giám sát áp xuất lốp đã nhắc nhở các lái xe bơm hơi cho lốp xe. “Khi thấy đèn cảnh báo bật sáng, một số người đã bơm thêm hơi cho lốp xe.”
Ở Việt Nam, nhiều xe chưa được trang bị hệ thống giám sát áp suất lốp, do chính nhà sản xuất, lắp ráp và cũng một phần do tâm lý chủ quan của chính chúng ta.
Trên mỗi trên xe hơi như chúng ta biết có ba hệ thống an toàn:
1-Air Bag ( Túi khí) 
2-ABS giúp kiểm soát xe trong tình trạng thắng gấp để tránh tai nạn xảy ra. Hạn chế bó thắng làm xe trượt gây mất lái.
3-TPMS kiểm soát áp suất và nhiệt độ lốp xe,có khả năng báo động tình trạng nguy hiểm trước khi lốp xe bể gây tai nạn. Ngồi trong xe nhưng luôn biết tình trạng áp suất và nhiệt độ từng lốp một.

Các lý do nên trang bị TPMS - cảm biến áp suất lốp:
1-TPMS giúp chúng ta kiểm soát và giữ được áp suất lốp xe luôn ở trạng thái tiêu chuẩn, đảm bảo an toàn không xảy ra tai nạn đáng tiếc do bể lốp xe. Thực tế nhìn bằng mắt và gõ vào lốp không thể phát hiện được bất thường về áp suất, nhiệt độ, trừ khi lốp xẹp hơn 25% trở lên.
Thống kê tại Mỹ cho thấy:năm 2002 tại quốc gia này có tới 260,000 tai nạn giao thông do bể lốp xe, chiếm 70% trên tổng số tai nạn xe hơi tại Mỹ. Nguyên nhân nổ lốp khi xe đang chạy gây tai nạn thì 57% do lốp xe quá mềm, 20% do lốp xe quá căng, còn lại do thủng lốp bởi vật nhọn gây ra. 
Khi lốp xe quá mềm: diện tích tiếp xúc giữa lốp xe với mặt đường tăng lên,ma sát với mặt đường tăng dẫn tới nhiệt độ lốp xe quá cao gây phá hủy liên kết giữa các lớp bố và kết quả là bể lốp. 
Ngược lại khi lốp quá căng, liên kết giữa các lớp sợi bố chịu lực kéo giãn lớn và lực này cực lớn tại chỗ lốp tiếp xúc với mặt đường hoặc khi chạy vào mặt đường lồi lõm, không bằng phẳng và gây ra bể lốp xe.

2-TPMS kiểm soát áp suất giúp lốp xe không bị hư hại do việc chạy xe trong tình trạng không tiêu chuẩn:
-Lốp xe mềm:nếu áp suất trong lốp xe nhỏ hơn khoảng 0.40 đến 0.60Bar so với áp suất tiêu chuẩn trong thời gian dài thì tuổi thọ của lốp sẽ giảm từ 25% đến 50%.Tương tự,khả năng chịu tải của xe cũng giảm đi khoảng 100kg nếu áp suất lốp sụt giảm 0.50 Bar.
-Lốp xe căng:Khi áp suất cao hơn 25% so với tiêu chuẩn thì tuổi thọ lốp sẽ giảm tương ứng khoảng 15-20%.
Thực tế cho thấy có đến ít nhất 45% số xe con có tình trạng lốp không đúng chuẩn. Nguyên nhân do kiểm tra bằng mắt, tay không chính xác và dùng đồng hồ thì bất tiện và mất thời gian nên việc các lái xe không kiểm tra áp suất lốp thường xuyên là văn hóa chung toàn cầu (trừ xe đã trang bị TPMS)

3-TPMS giúp chúng ta tiết kiệm nhiên liệu:
Áp suất lốp thấp làm tăng ma sát mặt đường gây tổn hao năng lượng. TPMS giúp chúng ta theo dõi để giữ cho áp suất lốp luôn trong tình trạng tiêu chuẩn, tiét kiệm 1-3% tiêu hao nhiên liệu so với để lốp xe non hơi.

4-TPMS giúp chúng ta điều khiển xe tối ưu nhất:
Khi lốp quá căng,phản lực từ mặt đường tác động làm cho xe bị rung, khó kiểm soát vô lăng, nhất là khi chạy đường không bằng phẳng.
Còn khi lốp mềm thì làm giảm tốc độ xe,khiến xe mất độ vọt.
Âp suất các bánh xe không đều nhau cũng gây mất thăng bằng xe, nhất là những lúc thắng (phanh), gây mòn không đều giữa các lốp,đồng thời gây tác hại tkhông nhỏ tới các bộ phận thuộc hệ thống treo.

5-TPMS giúp ta tránh được sự mòn mỏi bất thường của các bộ phận trên xe:
Khi lốp xe quá căng,phản lực mặt đường sẽ tăng và gây ra sụ dằn xóc quá độ,làm nhanh mỏi các lò xo giảm xóc và các chi tiết chịu lực của hệ thống khung gầm.

Có ba kẻ sát nhân trên đường:
1-Sự mệt mỏi của tài xế.
2-Chạy xe quá tốc độ an toàn.
3-Bể lốp xe. 
Trong ba kẻ sát nhân trên thì 1 và 2 là do chủ quan con người-có thể lường trước được. Còn kẻ thứ 3 là do ngoại lai. TPMS sẽ giúp chúng ta kiểm soát và hạn chế hiểm họa tiềm ẩn này!
Vậy, các bạn đã biết Cảm biến áp suất lốp là gì, và tầm quan trọng của nó chưa ạ? Chúc các bạn luôn lái xe an toàn!

Pages